Om extra aandacht te vragen voor de maand van de streektaal in Drenthe heeft Klaas Kuipers zijn raadsbijdrage op 26 maart in het Drents gehouden. Lees zijn raadsbijdrage hier:
Drents op Stee.
Veurzitter,
Al heul veul jaoren is Meertmaond de streektaolmaond.
10 oktober veurig jaor is een convenant sleuten tussen de Rieksoverheid en de Nedersaksische provincies waorin het Nedersaksisch -naost de erkenning op grond van het Europees Handvest veur Minderheidstaloen- erkend wordt as een volweerdige taol.
Het Drèents, en in oes geval het Noordenvelds, is eein van de veule varianten die het Nedersaksisch in Nederland en Duutsland kent.
Tot in de zestiger jaoren van de veurige eeuw was bijkaans iedereein tweeitaolig waorbij de streektaol meeistal de heufdtaol was.
Aj tweeitaolig opvoed bennen, ben ie een riek mens.
Het blek dat goenend die met streektaol opgruid bennen, meer taolgevuul ontwikkeln as lu die eeintaolig opgruit.
Onder meer in Schotland en Italië is dat onderzöcht.
Het is ok zo dat volk dat opgruit met een streektaol, daorin meer en beter kunnen vertellen wat ze bezigholdt as in het ABN.
Maor het geeit um meer. De streektaol is onderdeel van de identiteit van een gebied. Het lat zien wel as je bennen en wat je onderscheidt van aandere regio’s.
Een schier veurbeeld is het Fries (in Friesland de tweeide riekstaol). We vinden het gewoon aj op vekaansie in Friesland in eerste instansie in het Fries anspreuken wordt.
De tweitaolige plaotsnaomborden -die aj ok in Limburg veul tegenkommen- laoten direct zien waor aj bennen en wat de identiteit is van die plek. Ljouwert klinkt dudelijk aans as Leeuwarden, Zitterd aans as Sittard.
En het warkt. Uut onderzuuk veur de verkiezings veurige week bleek ja dat Friezen, Zeeuwen, Limburgers, Drenten en Grunnigers het meeist groots bent op heur provincie. En taol wordt daorbij ok aal weer nuumd.
En zingt Guus Meeuwes niet: was een Brabander maar zo trots als een Fries.
Veurzitter, hier giet het um. Groots wezen op wel aj bennen en op waor we weg kommen. Dat moew zeein laoten en heuren laoten.
Maor ja, aal minder lu praoten of lezen Drèents. An de iene kaant omdat het as een ‘boerse taol’ zeein weur, an de aandere kant en starker ok deur verhoezings. Veul van oeze inwoners kommen van boeten de previncie.
Het zol barre zunde wezen as op de duur de streektaol heulemaol verdwienen zol.
GruunLinks is wies met de veulziedigheid van oeze saomenleving en wil een bijdraoge levern an het overend holden van het Nedersaksisch.
Daorum hef de GruunLinks-fractie veur alle basisschoulen in ouze gemeeinte een Drentstaolig boek veur de schoelbibliotheek, en we hopen vanzölf dat het boek aandacht kreg van de leerkrachten.
GruunLinks röp het college op um dit veurbeeld te volgen en jaorlijks een Drentstaolig boek te kopen veur aal oeze basisschoulen. Zo zal der ja vanzölf een schiere schoulbibliotheek ontstaon.
Maor we willen meer.
In naovolging van ouze buurgemeeinte, daor steeit der Nieuw-Roden/Nei-Roon op het plaotsnaombord, ziew geern dat de plaotsnaomborden in oeze gemeente tweeitaolig worden.
Da’s goed veur het geveuil van identiteit van oeze inwoners, maor drag ok bij an het toeristisch product. Bezeuikers en toeristen kommen dan direct in contact met het streekeigene van Tynaorl.
We knuppen dan mooi aan bij de N34 die umdeupt is tot Hunebed Highway. (schier Drents toch?)
In ’t ende, veurzitter:
Op 31 mei 2018 is in Grol de rotonde Crossroads Blues onthuld en dipteerde Brink hef bij die gelegenheid zegd dat ‘de historie van Drenthe meer zichtbaar maakt moet worden.’
Laow daor as Tynaorl geheur an geven!
We heurt geern of je college oeze suugesties overnemen wil.